Brian Jenner: “Humor helpt de boodschap over te brengen”

Op vrijdag 24 mei gaf de Britse speechschrijver Brian Jenner een lezing in de Academie voor Overheidscommunicatie in Den Haag. Met talloze voorbeelden en enkele vermakelijke anekdotes maakte hij duidelijk dat humor in een speech is als zout in de pap.

brianjennerpodcast

Een goed spreker zet een geschreven speech naar zijn hand, aldus Jenner. “Ervaren sprekers zoals David Cameron brengen het hier en nu in hun verhaal, bijvoorbeeld door te verwijzen naar een cartoon die ze die dag in de krant zagen of door te vertellen over een opmerkelijk gesprek of een interessante ontmoeting die ze kort daarvoor hadden.” Jenner zelf bleek onder de indruk te zijn van een speech door onze minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans. “Ik hoorde hem onlangs speechen in Engeland. Niet alleen sprak hij accentloos Engels, hij gebruikte ook typisch Britse humor en citeerde uit het repertoire van Monty Python. Daarmee kreeg hij het publiek op zijn hand.” Jenner draaide die techniek om. Hij toonde een Limburgs kaasje dat hij eerder die dag had gekocht en hing daar een verhaal aan op. Intussen verspreidde de kaas – die je volgens Jenner in het donker nog kon vinden – een dusdanig intense geur in de Academiezaal van de Academie voor Overheidscommunicatie dat laatkomers zich afvroegen of ze per ongeluk in een zelfhulpgroep voor daklozen waren beland.

Ironie en zelfspot
Jenner voerde drie sprekers op die tot zijn verbeelding spreken: onderwijskundige Sir Ken Robinson, de Britse rabbijn Sir Jonathan Sacks en Boris Johnson, de burgemeester van Londen. “De TED-talk van Robinson over onderwijs is 1,8 miljoen keer bekeken. Het is een meesterlijk verhaal, onder meer omdat hij soepel verwijst naar gebeurtenissen en voorgaande sprekers en zijn verhaal kruidt met ironie en zelfspot. Hij haalt het hier en nu naar binnen.” Rabijn Jonathan Sacks onderscheidt zich volgens Jenner van de bisschop van Canterbury en andere kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders in zijn humor. “Hij maakt vaak grappen en verwijst regelmatig naar de popcultuur. In Italië nam hij eens deel aan een discussie over het consumentisme. Hij citeerde daar Freddy Mercury van Queen: “I want it all and I want I now!” Boris Johnson is volgens Jenner een atypische bestuurder. “Waar hij ook is, hij zal altijd een grap maken. Krijgt hij zijn publiek niet aan het lachen, dan maakt hij bewust een fout. Hij verstaat de kunst om de verschillende klassen van de Britse samenleving in het hart te raken. Meer dan Cameron, aan wie een ietwat elitair imago kleeft.”

Drie eieren en tweeduizend euro
De burgemeester van Londen beschikt volgens Jenner over een indrukwekkende verzameling van grappen en leuke anekdotes, waar hij voortdurend en naar hartenlust uit kan putten. Een verzameling bouwstenen, zoals Jenner die zelf ook heeft als hij speeches schrijft voor bruiloften. Eén daarvan gaat over het uitspreken van een speech. “Een rabbijn en zijn vrouw ruimden het huis op. De rabbijn stuitte op een doos die hij niet kende en vroeg wat erin zat. Zijn vrouw antwoordde: “Afblijven, dat zijn persoonlijke spullen van mij.” Toen zijn echtgenote een keer van huis was, kon de rabbijn zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Hij opende de doos en trof daarin drie eieren aan, plus 2.000 euro aan contanten. Toen zijn vrouw weer thuis af, biechtte hij zijn daad op. “Wat doen die drie eieren in die doos?”, vroeg hij. Zijn vrouw antwoordde: “Iedere keer dat jij een beroerde preek hield, heb ik een ei in de doos gedaan.” Het gezicht van de rabbijn klaarde op. Met nauwelijks verholen trots sprak hij: “Drie eieren! In twintig jaar! Niet slecht!” “Wacht even”, zei zijn vrouw. “Ik ben nog niet klaar. Iedere keer als ik een dozijn eieren had, verkocht ik die voor een euro. Vandaar die 2.000 euro.”

Boek, lachsalvo en respect
Is humor een onmisbaar onderdeel van een toespraak? Jenner: “Een collega van mij beantwoordde die vraag als volgt. Nee, humor is niet nodig. Evenmin als schoenen. Die heb je ook niet nodig. Maar ze helpen ons ons doel te bereiken.” Daarnaast slaat humor volgens Jenner de wapens uit de handen van populistische politici die met gemakkelijke argumenten vaak het nieuws halen. Humor trekt de aandacht.
De bijeenkomst werd besloten met een korte oefening. Jenner vroeg de aanwezigen een korte, grappige, zin te schrijven waarin het hier en nu gestalte kreeg. Den Haag mag dan het kloppend hart van speechschrijvend Nederland zijn, de prijs ging Tjarko Schaap, tekstschrijver uit Eindhoven. Verwijzend naar de opening van Jenner zei hij: “I suggest that we all take a picture of ourselves and Brian Jenner afterwards.” Vervolgens pakte hij de Limburgse stinkkaas op, hield hem omhoog en sprak: “Say cheese!” Behalve het boek ‘Lend me your ears’ leverde het hem een lachsalvo en diep respect van zijn collega’s op.

Over Communicatiedieraakt

Communicatieadviseur, tekstschrijver (gespecialiseerd in ghostwriting) en fotograaf. Eigenaar van Van Rooij Communicatie. Geboeid door communicatie die raakt, ideeën die inspireren, boodschappen die emotioneren, beelden die boeien en woorden die beklijven. Ik deel dat enthousiasme graag met anderen.
Dit bericht werd geplaatst in ghostwriting. Bookmark de permalink .

Een reactie op Brian Jenner: “Humor helpt de boodschap over te brengen”

  1. Pingback: Nieuwste wapen Witte Huis: humor | communicatiedieraakt

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s